Werkwijze en bevoegdheden

Om te kunnen voldoen aan kwaliteits- en zorgvuldigheidseisen van onderzoeken, werkt de Inspectie Veiligheid en Justitie (Inspectie VenJ) volgens een vaste, afgesproken werkwijze: het ‘Protocol voor de werkwijze’. Daarmee weten organisaties waar zij aan toe zijn; het maakt duidelijk wat van hen wordt verwacht en wat hun rol is in het onderzoek. Wanneer de Inspectie VenJ voor een onderzoek langskomt, hebben inspecteurs wettelijke bevoegdheden. Dit betekent dat de wet inspecteurs zoveel mogelijk in staat stelt om de voor hen relevante informatie te verzamelen.

Aangekondigd versus onaangekondigd onderzoek

In de regel kondigt de Inspectie VenJ haar onderzoeken aan. Als de aard van het onderzoek daar aanleiding toe geeft, voert de Inspectie onaangekondigd onderzoek uit.

Bevoegdheden inspecteurs

Inspecteurs hebben wettelijke bevoegdheden. Dit betekent dat de wet inspecteurs zoveel mogelijk in staat stelt om de voor hen relevante informatie te verzamelen. Zij mogen daartoe gebouwen betreden, bijvoorbeeld om dossiers in te zien of betrokkenen te interviewen en te observeren. Iedereen is verplicht alle medewerking te verlenen aan de inspecteurs bij de uitoefening van hun bevoegdheden. Inspecteurs kunnen zich altijd legitimeren.

Voorbeeld legitimatiepas inspecteurs Inspectie Veiligheid en Justitie

Legitimatiepas inspecteurs Inspectie Veiligheid en Justitie

Protocol voor de werkwijze

Het Protocol voor de werkwijze beschrijft de werkwijze, zoals die voor het gehele toezichtdomein van veiligheid en justitie geldt. De Inspectie VenJ werkt zoveel mogelijk volgens deze werkwijze. Situaties in de praktijk (bijvoorbeeld een urgent onderzoek) kunnen aanleiding zijn hier vanaf te wijken. Per onderdeel kunnen aanvullende afspraken worden gemaakt over de gehanteerde werkwijze.

Meer informatie

Verzamelen van informatie

Inspecteurs halen informatie uit documenten en doen ter plaatse waarnemingen. Verder zijn betrokkenen een belangrijke bron van informatie. Daarom zijn interviews een manier om (achterliggende) factoren in beeld te brengen. Bij een interview zijn altijd twee medewerkers van de Inspectie VenJ aanwezig. Soms is het wenselijk om het interview met geluidsapparatuur op te nemen. Dat gebeurt enkel met medeweten en toestemming van de geïnterviewde.

Toetsingskaders Inspectie Veiligheid en Justitie

De Inspectie VenJ toetst haar bevindingen aan de hand van toetsingskaders. Toetsingskaders worden afgestemd met de betrokken organisaties en door de Inspectie VenJ vastgesteld.

Wederhoor(reacties)

Om te zorgen dat wordt geoordeeld op basis van de juiste informatie, krijgt de geïnterviewde het gespreksverslag altijd te lezen. Ook de bevindingen in een concept rapport worden altijd aan de onderzochte organisatie voorgelegd. Het gaat daarbij om controle van de feiten. Dit heet wederhoor. De Inspectie VenJ laat altijd weten wat ze doet met wederhoorreacties.

Transparantie door de Inspectie Veiligheid en Justitie

Ter vergroting van transparantie plaatst de Inspectie VenJ plannen van aanpak van onderzoeken op haar website. Dit geldt ook voor haar reactie in het wederhoorproces. Om het effect van haar toezicht te vergroten bespreekt de Inspectie VenJ haar rapporten ná vaststelling, maar vóór publicatie, met de verantwoordelijk bestuurder(s) van de onderzochte organisatie en de betrokken Directeur-Generaal.